Welke fitting heb ik nodig?

De E27 fitting, ook wel de Edison, is wereldwijd de meest gebruikte lamp. De letter E staat voor Edison en het getal 27 verwijst naar de diameter in millimeters. In Nederland wordt dit ook vaak de grote fitting genoemd.

De E27 werkt met een schroefmechanisme: de lamp wordt eenvoudig in de fitting gedraaid en vastgezet. Dit maakt het vervangen van een lamp snel en gebruiksvriendelijk. E27 fittingen zijn compatibel met verschillende lichtbronnen, zoals gloeilampen, halogeenlampen, spaarlampen en LED-lampen. Tegenwoordig wordt de E27 vooral gebruikt in LED-verlichting vanwege de energiezuinigheid en lange levensduur.

Deze fitting is geschikt voor 220–240V netstroom, waardoor hij direct aangesloten kan worden zonder transformator. E27 lampen zie je veel terug in plafondlampen, hanglampen, tafellampen en wandlampen.

De E14 fitting is een kleinere variant van de Edison schroeffitting. De E staat voor Edison en 14 verwijst naar de diameter in millimeters. In Nederland wordt deze fitting ook wel de kleine of mignon genoemd.

E14 lampen zijn compacter dan E27 lampen en worden daarom veel gebruikt in kroonluchters, wandlampen, tafellampen en decoratieve armaturen. De fitting is geschikt voor verschillende lichtbronnen, zoals LED-lampen, halogeenlampen en spaarlampen. Tegenwoordig wordt de E14 vooral toegepast met LED-verlichting vanwege het lage energieverbruik.

Net als de E27 fitting werkt de E14 op 220–240V netstroom en kan de lamp eenvoudig worden ingedraaid en vervangen.

G-fittingen worden ook wel 2-pins of bipin fittingen genoemd. De letter G verwijst naar het gebruik van glazen lampen, terwijl het getal staat voor de afstand tussen de pinnen in millimeters. Bij een GU10 fitting is deze afstand 10 mm.

GU10 lampen werken met een twist-and-lock systeem: je steekt de lamp in de fitting en draait deze een kwartslag om hem te vergrendelen. Dit maakt de lamp stevig, veilig en eenvoudig te vervangen. GU10 spots worden veel gebruikt in plafondspots, wandlampen en inbouwspots.

De GU10 is geschikt voor 220–240V netstroom, waardoor geen transformator nodig is. GU10 lampen zijn verkrijgbaar als LED (meest gebruikt), maar ook als halogeen. Ze zijn beschikbaar in verschillende lichtkleuren en stralingshoeken, waardoor ze geschikt zijn voor zowel sfeer- als functionele verlichting.

Let bij vervanging altijd op dat het wattage en de spanning overeenkomen met het armatuur.

De GU5.3 fitting, ook wel MR16 genoemd, wordt veel gebruikt voor laagspanningsverlichting zoals accentverlichting, landschapsverlichting en sommige spotsystemen. Het getal 5.3 verwijst naar de afstand tussen de twee pinnen in millimeters.

GU5.3 lampen hebben een push-in ontwerp: de lamp wordt recht in de fitting gedrukt en klikt vast. Hierdoor is vervangen eenvoudig. Deze werkt op lage spanning (meestal 12V), wat betekent dat er vrijwel altijd een transformator nodig is om de netspanning om te zetten.

GU5.3 spots zijn verkrijgbaar als LED en (ouderwets) halogeen en zijn beschikbaar in verschillende lichtkleuren en stralingshoeken. Ze worden vaak toegepast wanneer gericht en gecontroleerd licht gewenst is.

Vergelijkbare fittingen die je soms tegenkomt:

• GX5.3 – vergelijkbaar, vaak gebruikt bij kleine 12/24V lampen
• G6.35 – toegepast bij werk- en landschapsverlichting
• G5 – gebruikt bij specifieke TL-buizen

De G4 fitting, ook wel GU4 genoemd, is een compacte fitting die veel wordt gebruikt voor laagspanningsverlichting. Je komt deze vaak tegen in kastverlichting, afzuigkappen, hanglampen en kleine armaturen. Het getal 4 verwijst naar de afstand tussen de twee pinnen in millimeters.

G4 lampen hebben een push-in aansluiting: de lamp wordt recht in de fitting gedrukt en blijft door spanning van de pinnen stevig zitten. Hierdoor is het vervangen van de lichtbron eenvoudig. G4 lampen zijn verkrijgbaar als LED en (ouderwets) halogeen en worden gekozen wanneer een kleine, compacte lichtbron nodig is.

Omdat G4 lampen werken op lage spanning (meestal 12V), is er vrijwel altijd een transformator nodig om de netspanning om te zetten.

Vergelijkbare fittingen zijn:

• GY4 – smallere pinnen

• GZ4 – dikkere pinnen

Deze varianten zijn niet altijd onderling uitwisselbaar.

De G9 fitting wordt vooral gebruikt in kleine en decoratieve armaturen, zoals wandlampen, plafondlampen, hanglampen en kroonluchters. De aanduiding G9 verwijst naar de afstand van 9 millimeter tussen de twee contactpunten (lusjes) aan de onderzijde van de lamp.

G9 lampen hebben een steekfitting: je drukt de lamp eenvoudig erin zonder te draaien. Dit maakt vervangen snel en eenvoudig. G9 lichtbronnen zijn compact en worden tegenwoordig vooral uitgevoerd als LED, vanwege de lagere warmteontwikkeling en het lagere energieverbruik ten opzichte van halogeen.

Omdat G9 LED-lampen klein en kwetsbaar zijn, is het belangrijk om ze voorzichtig te hanteren bij installatie of vervanging.

Vergelijkbare lampen die je soms tegenkomt:

• G8 – 8 mm, voornamelijk 120V halogeen
• GY8.6 – 8.6 mm, vooral toegepast bij 120V verlichting
• G9.5 – 9.5 mm, vaak gebruikt in theaterverlichting

De R7s fitting wordt gebruikt voor lineaire lampen, ook wel R7s staaflampen genoemd. Deze lampen werken direct op 220–240V netstroom en worden vaak toegepast in staande lampen, schijnwerpers, werklampen en oudere bouwlampen.

R7s lampen zijn ideaal om oudere halogeenverlichting te vervangen. Een LED R7s lamp is energiezuiniger, gaat langer mee en geeft helderder en rustiger licht dan de traditionele halogeenvariant. Hierdoor kun je een bestaand armatuur eenvoudig verduurzamen zonder deze te vervangen.

De R7s heeft een lineair ontwerp met twee contactpunten aan beide uiteinden. De lamp wordt in de houder geplaatst en vastgeklikt door lichte druk. Omdat de lamp lang en smal is, is het belangrijk deze voorzichtig te hanteren om breuk te voorkomen.

Bij het kiezen van een R7s lamp is de lengte cruciaal. De meest voorkomende maten zijn:

• 78 mm
• 118 mm

Controleer altijd de lengte van je huidige lamp voordat je een nieuwe R7s lichtbron aanschaft.